Córki marszałka Józefa Piłsudskiego – Wanda i Jadwiga

Józef Piłsudski miał dwie córki: Wandę i Jadwigę ze związku z Aleksandrą Szczerbińską. Obydwie urodziły się jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego przez rodziców, gdy żyła pierwsza żona marszałka, Maria.

Wanda Piłsudska, starsza z córek, urodziła się 7 lutego 1918 roku – jej ojciec przebywał wówczas w niemieckim więzieniu. Niemal równo dwa lata później, 28 lutego 1920 roku, urodziła się jej młodsza siostra – Jadwiga.

Obydwie córki marszałka dzieciństwo i młodość spędziły w Warszawie, przy boku rodziców – w Belwederze, a na czas wycofania się marszałka z polityki – w Sulejówku, w podarowanym przez żołnierzy wodzowi dworku „Milusin”. Jako małe dziewczynki, w 1928 roku, Wanda i Jadwiga zostały matkami chrzestnymi dwóch statków polskiej floty – nazwanych Wanda oraz Jadwiga.

Obydwie siostry uczęszczały do Gimnazjum (a potem Liceum) Żeńskiego im. Wandy z Posseltów Szachtmajerowej. Wanda maturę uzyskała w 1937 roku, Jadwiga – w 1939 roku.

11-12 maja 1936 roku obydwie siostry, wraz z matką Aleksandrą uczestniczyły w uroczystościach pogrzebowych na wileńskiej Rossie: uroczyście pochowano wówczas ich babkę, matkę Józefa Piłsudskiego, Marię z Billewiczów, zaś w krypcie jego żona i córki ustawiły urnę z sercem marszałka.

We wrześniu 1939 roku Aleksandra z obiema córkami znalazła się w Wilnie. Po 17 września wyjechały do Kowna, skąd zostały ewakuowane specjalnym samolotem przez Łotwę i Szwecję do Anglii.

Wanda w Edynburgu podjęła studia medyczne. Po studiach pracowała jako psychiatra w polskim szpitalu pod Londynem. Z kolei Jadwiga wybrała architekturę, którą studiowała na Newnham College Uniwersytetu Cambridge, które ukończyła z dyplomem w 1946 roku w Polskiej Szkole architektury na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie przy Uniwersytecie w Liverpoolu. Jadwiga studiowała również urbanistykę i psychologię.

Jednak okres II wojny światowej dla Jadwigi Piłsudskiej to przede wszystkim czas służby w brytyjskim lotnictwie. Jadwiga zaczęła latać na szybowcach już w 1937 roku. Latała m.in. w Bezmiechowej w Bieszczadach, a także w Aeroklubie Warszawskim. Należała też do Przysposobienia Wojskowego Kobiet. O przyjęcie do Air Transport Auxiliary starała się zaraz po przyjeździe do Anglii, jednak wówczas spotkała się z odmową z powodu młodego wieku. W 1942 roku została przyjęta do Pomocniczej Lotniczej Służby Kobiet. Jako trzecia Polka została też przyjęta do służby pomocniczej Royal Air Force, gdzie rozpoczęła służbę po przeszkoleniu w stopniu podporucznika stanu wojny. W czasie służby osiągnęła stopień porucznika. Transportowała różne rodzaje samolotów (m.in. także dwusilnikowe bombowce) z fabryk na lotniska bojowe a także uszkodzone samoloty do remontu lub na złomowiska. W bardzo ciężkich warunkach przeprowadziła w ten sposób setki samolotów różnych typów. Za sterami samolotów bojowych wylatała w czasie wojny kilkaset godzin bez żadnego wypadku. Za swoją służbę została odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

Po II wojnie obie siostry musiały pozostać za granicą. Obydwie angażowały się w działalność instytucji polonijnych, w tym założonej przez siebie Fundacji im. Józefa Piłsudskiego. Obydwie też wróciły do Polski wkrótce po upadku komunizmu – w 1990 roku. W 2000 roku córki Piłsudskiego odzyskały dworek w Sulejówku – marzeniem Wandy było utworzenie muzeum Józefa Piłsudskiego. Starsza córka marszałka zmarła w 2001 roku, zapisując cały majątek na ten właśnie cel.

Jadwiga Piłsudska, która po wojnie wyszła za mąż za Andrzeja Jaraczewskiego, kapitana Marynarki Wojennej urodziła dwoje dzieci – syna Krzysztofa i córkę Joannę (żonę byłego ministra obrony narodowej w rządach Hanny Suchockiej i Jerzego Buzka.

Prezydent Lech Kaczyński w 2008 roku odznaczył Jadwigę Piłsudską Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.